Ηλιακή Ενέργεια

Ηλιακή ενέργεια χαρακτηρίζεται το σύνολο των διαφόρων μορφών ενέργειας που προέρχονται από τον Ήλιο. Τέτοιες είναι το φως ή φωτεινή ενέργεια, η θερμότητα καθώς και διάφορες ακτινοβολίες ή ενέργεια ακτινοβολίας.

Η ηλιακή ενέργεια στο σύνολό της είναι πρακτικά ανεξάντλητη, αφού προέρχεται από τον ήλιο, και ως εκ τούτου δεν υπάρχουν περιορισμοί χώρου και χρόνου για την εκμετάλλευσή της.
Όσον αφορά την εκμετάλλευση της ηλιακής ενέργειας, θα μπορούσαμε να πούμε ότι χωρίζεται σε τρεις κατηγορίες εφαρμογών: τα παθητικά ηλιακά συστήματα, τα ενεργητικά ηλιακά συστήματα ή Ηλιοθερμικά συστήματα, και τα φωτοβολταϊκά συστήματα. Τα παθητικά και τα ενεργητικά ηλιακά συστήματα εκμεταλλεύονται τη θερμότητα που εκπέμπεται μέσω της ηλιακής ακτινοβολίας, ενώ τα φωτοβολταϊκά συστήματα στηρίζονται στη μετατροπή της ηλιακής ακτινοβολίας σε ηλεκτρικό ρεύμα μέσω του φωτοβολταϊκού φαινομένου.

Αρχή Λειτουργίας

Η αρχή λειτουργίας ενός Φωτοβολταϊκού συστήματος στηρίζεται στο φωτοβολταϊκό φαινόμενο κατά το οποίο δύο υλικά με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά (ημιαγωγοί προσμίξεων διαφορετικής πολικότητας ιόντων) όταν βρεθούν σε επαφή και εν συνεχεία εκτεθούν σε ηλιακή ακτινοβολία παράγουν ηλεκτρικό ρεύμα. Οι επαφές αυτές σχηματίζουν τα φωτοβολταϊκά στοιχεία, τα οποία συνδέονται σε πλαίσια, πάνελ και τελικά συστοιχίες.

Το ρεύμα που παράγεται (συνεχές) για να χρησιμοποιηθεί (είτε από συσκευές για ιδιοκατανάλωση είτε για πώληση στη ΔΕΗ) μετατρέπεται σε κατάλληλη μορφή (εναλλασσόμενο) με χρήση κατάλληλων διατάξεων (αντιστροφείς). Για την περίπτωση αυτόνομων συστημάτων (όπου το ρεύμα χρησιμοποιείται πλήρως για την εξυπηρέτηση των ηλεκτρικών φορτίων της εγκατάστασης) χρησιμοποιούνται επίσης μπαταρίες για την τροφοδότηση των αναγκών κατά τις νυκτερινές και συννεφιασμένες ώρες.

Είδη φωτοβολταϊκών πλαισίων

Το πυρίτιο (Si) είναι το υλικό που έχει κυριαρχήσει μέχρι σήμερα. Οι βασικοί τύποι φωτοβολταϊκών στοιχείων είναι:

  • Μονοκρυσταλλικού πυριτίου (c-Si)

Αποτελούνται από μεγάλους κρυστάλλους, το πάχος του υλικού είναι σχετικά μεγάλο (περίπου 300μm) και έχουν χρώμα σκούρο μπλε. Η απόδοσή του είναι 13-16% και η απαιτούμενη επιφάνεια για 1kWp είναι 7-8 m2. Πλεονέκτημά τους η λίγο μεγαλύτερη απόδοση (στο ίδιο εμβαδό μπορούν να τοποθετηθούν σχετικά μεγαλύτερη ισχύς σε σύγκριση με τα πλαίσια πολυκρυσταλλικού πυριτίου) και συνήθως χρησιμοποιούνται όταν υπάρχει πρόβλημα χώρου. Αν δεν υπάρχει πρόβλημα χώρου δεν υπάρχει κανένα κέρδος από τη χρήση τους. Αποτελεί ξεπερασμένη άποψη (η οποία εδράζεται σε δεδομένα της προηγούμενης δεκαετίας) ότι τα μονοκρυσταλλικά πάνε είναι καλύτερα (το 2005 όντως ήταν καλύτερα!).

  • Πολυκρυσταλλικού πυριτίου (m-Si)

Έχουν χρώμα γαλάζιο και στην επιφάνεια του στοιχείου διακρίνονται μονοκρυσταλλικές περιοχές. Η απόδοση είναι περίπου 12.5-15.5% και απαιτούνται 8-9 m2 για 1kWp (συνεπώς για την ίδια ισχύ απαιτείται λίγο μεγαλύτερη επιφάνεια σε σύγκριση με τα μονοκρυσταλλικού). Κόβονται σε στοιχεία τετραγωνικής μορφής πάχους 10-50μm. Χρησιμοποιούνται κατά κόρον σε φωτοβολταϊκά σε στέγες και ταράτσες.

  • Άμορφου πυριτίου (a-Si)

Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι έχει πολύ μεγαλύτερο συντελεστή απορρόφησης της ηλιακής ακτινοβολίας με αποτέλεσμα να αρκεί ένα στρώμα πάχους λίγων μm για την κατασκευή των φωτοβολταϊκών στοιχείων. Η απόδοση κυμαίνεται μεταξύ 6-10%. (Δε χρησιμοποιείται σε στέγες ή ταράτσες καθώς υπάρχει πρόβλημα χώρου).

  • Υβριδικά – υψηλής απόδοσης

Τα πλαίσια με υβριδική τεχνολογία έχουν λάβει σημαντικό μερίδιο της αγοράς τα τελευταία χρόνια. Αποτελούνται από μονοκρυσταλλικό πυρίτιο καλυμμένο από μια λεπτή στρώση άμορφου πυριτίου.

Πλεονέκτημα αποτελεί η ιδιαιτέρως μεγάλη απόδοση (+18%), χαρακτηριστικό το οποίο δίνει τη δυνατότητα στο ίδιο εμβαδό να τοποθετείται μεγαλύτερη ισχύ. Το ισχυρότερο όμως θετικό χαρακτηριστικό αποτελεί ο χαμηλός θερμοκρασιακός συντελεστής σε σύγκριση με τα υπόλοιπα πλαίσια. Το χαρακτηριστικό αυτό έχει ως αποτέλεσμα την παραγωγή περισσότερης ενέργειας από ένα σύστημα ίδιας ισχύος

με διαφορετικά πλαίσια. Μειονέκτημα αποτελεί η υψηλότερη τιμή η οποία όμως αποσβένει σε αντίστοιχο χρονικό διάστημα με την όλη επένδυση, προσφέροντας μεγαλύτερα έσοδα 25ετίας.

Απόδοση φωτοβολταϊκού συστήματος

Η απόδοση ενός φωτοβολταϊκού συστήματος είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τα μετεωρολογικά-κλιματικά στοιχεία μιας περιοχής (όχι μόνο η ηλιακή ακτινοβολία αλλά και η θερμοκρασία της επηρεάζει την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας). Επίσης το γεωγραφικό μήκος, πλάτος και το υψόμετρο του συστήματος επηρεάζουν δραστικά την απόδοση του φωτοβολταϊκού.

Ηλιακή ακτινοβολία

Η χώρα μας αποτελεί την πιο ηλιόλουστη γωνιά της Ευρώπης. Όπως φαίνεται και από το χάρτη για κάθε kWp οι παραγόμενες kWh κατ’ έτος κυμαίνονται από 1100kWh για τις βόρειες περιοχές έως 1500kWh για τις νότιες (600 έως 750€ το χρόνο σύμφωνα με την Επιδότηση)

Προσανατολισμός – Κλίση

Για να είναι εφικτή η μεγιστοποίηση της ενεργειακής αποδοτικότητας των φωτοβολταϊκών πλαισίων θα πρέπει να επιτυγχάνεται βέλτιστη εκμετάλλευση της προσπίπτουσας ηλιακής ακτινοβολίας. Επειδή η συνεχής παρακολούθηση του ήλιου (tracker) δεν είναι οικονομικά αποδοτική (για την περίπτωση στέγης ή ταράτσας) επιλέγεται μια βέλτιστη κλίση και προσανατολισμός.

Για το βόρειο ημισφαίριο η βέλτιστη κλίση του φωτοβολταϊκού είναι 10ο-30ο με κατεύθυνση προς το Νότο. Για την Ελλάδα η μεγιστοποίηση της συνολικής ετήσιας ηλιακής ακτινοβολίας που προσπίπτει σε επιφάνεια σταθερής κλίσης επιτυγχάνεται για νότιο προσανατολισμό και κλίση περίπου 28ο. Δεδομένου ότι στην περίπτωση των κτιριακών φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων οι βέλτιστες τιμές κλίσης και προσανατολισμού μπορεί να είναι ανέφικτες, προτείνονται επιφάνειες νότιου προσανατολισμού με αζιμουθιακή απόκλιση ως 70ο από το Νότο και κλίση στο εύρος 10ο-30ο. Σημειώνεται ότι η χρήση γωνιών άνω των 10ο-15ο διευκολύνει τον αυτοκαθαρισμό (μέσω σταγονιδίων βροχής) των πλαισίων από σωματίδια σκόνης και άλλους ρύπους μέσω της βροχής.

Πλεονεκτήματα

Tα φωτοβολταϊκά συστήματα έχουν τα εξής πλεονεκτήματα:

  • Τεχνολογία φιλική στο περιβάλλον: δεν προκαλούνται ρύποι από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας
  • Η ηλιακή ενέργεια είναι ανεξάντλητη ενεργειακή πηγή, διατίθεται παντού και δεν στοιχίζει απολύτως τίποτα
  • Με την κατάλληλη γεωγραφική κατανομή, κοντά στους αντίστοιχους καταναλωτές ενέργειας, τα Φ/Β συστήματα μπορούν να εγκατασταθούν χωρίς να απαιτείται ενίσχυση του δικτύου διανομής.
  • Η λειτουργία του συστήματος είναι ολοσχερώς αθόρυβη.
  • Έχουν σχεδόν μηδενικές απαιτήσεις συντήρησης.
  • Έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής: οι κατασκευαστές εγγυώνται τα «κρύσταλλα» για 20-30 χρόνια λειτουργίας.
  • Υπάρχει πάντα η δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης, ώστε να ανταποκρίνονται στις αυξανόμενες ανάγκες των χρηστών.
  • Μπορούν να εγκατασταθούν πάνω σε ήδη υπάρχουσες κατασκευές, όπως είναι π.χ. η στέγη ενός σπιτιού ή η πρόσοψη ενός κτιρίου.
  • Διαθέτουν ευελιξία στις εφαρμογές: τα Φ/Β συστήματα λειτουργούν άριστα τόσο ως αυτόνομα συστήματα, όσο και ως αυτόνομα υβριδικά συστήματα όταν συνδυάζονται με άλλες πηγές ενέργειας (συμβατικές ή ανανεώσιμες) και συσσωρευτές για την αποθήκευση της παραγόμενης ενέργειας.
  • Επιπλέον, ένα μεγάλο πλεονέκτημα του Φ/Β συστήματος είναι ότι μπορεί να διασυνδεθεί με το δίκτυο ηλεκτροδότησης (διασυνδεδεμένο σύστημα), καταργώντας με τον τρόπο αυτό την ανάγκη για εφεδρεία και δίνοντας επιπλέον τη δυνατότητα στον χρήστη να πωλήσει τυχόν πλεονάζουσα ενέργεια στον διαχειριστή του ηλεκτρικού δικτύου, όπως ήδη γίνεται στο Φράιμπουργκ της Γερμανίας.

Αυτοπαραγωγη Ενεργειασ με Φωτοβολταικα (Net Metering)

Από τον Ιανουάριο του 2015 ότε και υπεγράφη η ΥΑ για την αυτοπαραγωγή ενέργειας με φωτοβολταϊκά (net metering) τίθεται σε ισχύ το πρόγραμμα γνωστό σε όλο τον κόσμο και ώς net metering σύμφωνα με το οποίο τοποθετούνται φωτοβολταϊκά σε ένα κτίριο η παραγωγή των οποίων αφαιρείται από την κατανάλωση του χρήστη. Ο συμψηφισμός με αυτοπαραγωγη είναι ενεργειακός (σε kWh) και γίνεται ετησίως με σύμβαση διάρκειας 25 ετών για αυτό και ονομάζεται συχνά αυτοπαραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας με ενεργειακό συμψηφισμό από φωτοβολταϊκά συστήματα.

Το κόστος (οικονομικό και περιβαλλοντικό) των συμβατικών πηγών ενέργειας (πετρέλαιο, λιγνίτης, φυσικό αέριο κ.α) παγκοσμιως διαρκώς ανεβαίνει. Αρκεί να υπενθυμίσουμε ότι το πετρέλαιο που καταναλώνει η ανθρωπότητα σε 1 χρόνο απαιτεί 3 εκατομμύρια χρόνια στην Γη για να το παράξει!

Η χώρα μας έχει τέτοια ηλιοφάνεια που μπορεί να εκμεταλλευτεί (με συστήματος αυτοπαραγωγής ενέργειας) στο μέγιστο τη ραγδαία πτώση του κόστους των φωτοβολταικών συστημάτων για να μειώσει το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος για τον τελικό καταναλωτή (οικία, επιχείρηση) αλλά και τις εκπομπές ρύπων.

Τί είναι η αυτοπαραγωγή ενέργειας

Η έννοια της αυτοπαραγωγής ενέργειας με φωτοβολταϊκά υφίσταται σε πολλές χώρες με τον όρο net metering. Στην Ελλάδα από τον Οκτώβριο του 2013 τίθεται σε ισχύ η δυνατότητα για αυτοπαραγωγή ενέργειας ή αυτοκατανάλωση ή ιδιοκατανάλωση ενέργειας σε κάθε κτίριο (κατοικία ή επιχείρηση) με χρήση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (φβ, ανεμογεννητριες).

Σύμφωνα με την Υπουργική Απόφαση για την αυτοπαραγωγη ηλεκτρικής ενέργειας με ενεργειακό συμψηφισμό από φωτοβολταϊκά συστήματα του Ιανουαρίου 2015 τίθεται όριο 20kWp σε όλα τα κτίρια (10kWp για τα μη-διασυνδεδεμένα νησιά του Αιγαίου) ή το ήμισυ της συμφωνημένης ισχύος, ανοίγωντας έτσι το παράθυρο για έργα αυτοπαραγωγής μεγάλυτερης ισχύος.

Ένα σύστημα αυτοπαραγωγής με φωτοβολταικα μπορεί να χρησιμοποιεί μόνο φ/β τα οποία θα είναι τοποθετημένα σε κεραμοσκεπή, δώμα, έδαφος, σκέπαστρο βεράντας ή οποιαδήποτε άλλη νόμιμη κατασκευή.

Μπορεί να εγκαταστήσει φβ για αυτοπαραγωγη ενέργειας με ενεργειακό συμψηφισμό από φωτοβολταϊκά συστήματα οποιοσδήποτε ιδιοκτήτης κατοικίας ή επιχείρησης με μετρητή της ΔΕΗ στο όνομά του ή ενοικιαστής του χώρου

Το κάθε σύστημα αυτοπαραγωγής ενέργειας πρέπει να αντιστοιχίζεται σε ένα και μόνο μετρητή ενώ δύνανται να τοποθετηθούν περισσότερα του ενός συστήματα αυτοπαραγωγής σε μία πολυκατοικία. Σε περίπτωση τοποθέτησης συστήματος από έναν εκ των ιδιοκτητών απαιτείται έγγραφη συναίνεση από τους υπόλοιπους ιδιοκτήτες.

Net metering

Τα φωτοβολταϊκά net metering είναι διασυνδεδεμένα με το Δημόσιο Δίκτυο φωτοβολταϊκά συστήματα συμψηφισμού ενέργειας (αυτοπαραγωγή ενέργειας). Με ένα φωτοβολταϊκό net metering η παραγώμενη ενέργεια από τα φωτοβολταϊκά πάνελ αφαιρείται από την καταναλισκόμενη μειώνοντας έτσι το κόστος ενέργειας για τον χρήστη. Συνοπτικά με ένα δεύτερο μετρητή καταμετράται η ενέργεια που παράγει το φωτοβολταϊκό net metering η οποία αφαιρείται από την ενέργεια που καταμέτρησε ο ήδη υπάρχοντας μετρητής κατανάλωσης. Σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία η πλεονάζουσα ενέργεια στο net metering δεν αποζημιώνεται αλλά πιστώνεται στον χρήστη για τα επόμενα τρία έτη.

Σε αντίθεση με τα φωτοβολταϊκά με ταρίφα (feed-in tariff), στα συστήματα net metering ο συμψηφισμός παραγώμενου και καταναλισκόμενου ρεύματος είναι ενεργειακός (σε kWh) και όχι “λογιστικός” (σε €). Και τα μεν και τα δε, ανήκουν στην μεγάλη κατηγορία των διασυνδεδεμένων φωτοβολταϊκών on-grid ή grid-connected systems διεθνώς (σε αντίθεση με τα αυτόνομα φωτοβολταϊκά – off grid) όπου υπάρχει σύνδεση με το Δημόσιο Δίκτυο.

Το net metering έχει αναρίθμητα πλεονεκτήματα και προσφέρει άμεση απόσβεση για τον ενδιαφερόμενο, ενώ προστατεύει το περιβάλλον χωρίς να επιβαρρύνει τον κρατικό προϋπολογισμό. Στα βασικά πλεονεκτήματα είναι ότι με το net metering η ενέργεια δεν πηγαίνει ποτέ χαμένη (όπως σε ένα αυτόνομο φωτοβολταϊκό με γεμάτες μπαταρίες), ενώ ο χρήστης έχει ανοσία στις αυξήσεις τιμολογίων της ΔΕΗ καθώς ο συμψηφισμός είναι ενεργειακός και όχι λογιστικός. Από το Μάιο του 2015 έχουν εγκατασταθεί εκατοντάδες φωτοβολταϊκά συστήματα με ενεργειακό συμψηφισμό net metering. Η MP-Energy έχει εγκαταστήσει δεκάδες έργα net metering με ισάριθμους ικανοποιημένους πελάτες που ήδη απολαμβάνουν δραστικά χαμηλότερους λογαριασμούς ΔΕΗ (60-70% κάτω).

Τριπλής ενέργειας

Αυτό το είδος θερμοσίφωνα λειτουργεί με ηλιακή, ηλεκτρική αλλά και θερμική ενέργεια. Η τελευταία προέρχεται από την κεντρική θέρμανση του σπιτιού μέσω μιας «σερπαντίνας» που εισέρχεται στο μπόιλερ και ζεσταίνει το νερό. Λόγω της πολυπλοκότητας των σωληνώσεων, οι τριπλής ενέργειας έχουν μεγαλύτερο κόστος εγκατάστασης – συντήρησης.

Διπλής ενέργειας

Όταν το δοχείο ΖΝΧ έχει την δυνατότητα να λειτουργήσει και με ηλεκτρική ενέργεια, τότε ονομάζεται διπλής ενέργειας. Είναι η πιο συνηθισμένη κατηγορία ηλιακών θερμοσιφώνων και η θέρμανση του νερού γίνεται απλά με τη λειτουργία μιας ηλεκτρικής αντίστασης στο εσωτερικό του μπόιλερ. Επομένως, όταν τον χειμώνα έχει συννεφιά, ο θερμοσίφωνας μπορεί να λειτουργήσει ηλεκτρικά.

Τριπλής ενέργειας

Αυτό το είδος θερμοδοχείου λειτουργεί με ηλιακή, ηλεκτρική αλλά και θερμική ενέργεια. Η τελευταία προέρχεται από την κεντρική θέρμανση του σπιτιού μέσω μιας «σερπαντίνας» που εισέρχεται στο μπόιλερ και ζεσταίνει το νερό. Λόγω της πολυπλοκότητας των σωληνώσεων, οι τριπλής ενέργειας έχουν μεγαλύτερο κόστος εγκατάστασης – συντήρησης.

Ειδικά για Αντλία θερμότητας

Υπάρχουν ειδικά δοχεία με μεγαλύτερο ενναλάκτη για να λειτουργούν με αντλίες θερμότητας. Διπλής και τριπλής ενέργειας.

Καλέστε μας στο 25310 33100 ή 6946464885 και ζητήστε οικονομική προσφορά για Ηλιακό Σύστημα ή συμπληρώστε τα στοιχεία σας στην παρακάτω φόρμα (εδώ)

Συχνές Ερωτήσεις για Ηλιακούς Θερμοσίφωνες

Ηλιακό θερμοσίφωνα ονομάζουμε το ενεργητικό ηλιακό σύστημα το οποίο εκμεταλλεύεται την ηλιακή ενέργεια για να θερμάνει νερό χρήσης. Κατά την λειτουργία του γίνεται εκμετάλλευση δυο φυσικών φαινομένων. Με την αρχή του θερμοσιφώνου επιτυγχάνεται η κυκλοφορία του νερού με φυσικό τρόπο χωρίς μηχανικά μέρη (αντλίες κλπ.) ενώ η θέρμανση του νερού γίνεται με την εκμετάλλευση του φαινομένου του θερμοκηπίου που αναπτύσσεται στους συλλέκτες του.Χρησιμοποιείται για τη θέρμανση νερού χρήσης τόσο σε κατοικίες, όσο και σε δημόσια κτίρια, κτίρια γραφείων, βιομηχανίες κ.λ.π.
Η τοποθέτηση ενός ηλιακού θερμοσίφωνου μας εξασφαλίζει δωρεάν ζεστό νερό χρήσης σχεδόν όλο το χρόνο. Σημαντικό επίσης είναι ότι συμβάλλουμε στην μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικού ρεύματος και συνεπώς στην μείωση των εκπομπών ρύπων. Αποτελεί μια επένδυση με εξασφαλισμένη απόδοση χρημάτων.
Με την σημερινή τιμή της κιλοβατώρας (kWh) 0,087 ευρώ κατά μέσο όρο και λαμβάνοντας υπόψη ότι ένας ηλεκτρικός θερμοσίφωνας έχει ηλεκτρική αντίσταση 4KW, η κατανάλωση (σε καθαρή αξία) ανέρχεται στα 0,35 ευρώ ανά ώρα. Αν υπολογίσουμε και τις προσαυξήσεις της ΔΕΗ συν τον ΦΠΑ, τότε το πραγματικό κόστος ανέρχεται στα 0,60 ευρώ ανά ώρα. Για μία τετραμελή οικογένεια απαιτούνται περίπου 600 ώρες κατανάλωσης ηλεκτρικού θερμοσίφωνα τον χρόνο, δηλαδή περίπου 360 ευρώ. Ένας καλός ηλιακός θερμοσίφωνας 120 λίτρων, κοστίζει περίπου 600 ευρώ. Άρα η απόσβεση θα γίνει σε 2 χρόνια περίπου και από εκεί και μετά (για τα υπόλοιπα 15-20 χρόνια) θα προκύπτει μία οικονομία 360 ευρώ το χρόνο.
Κάθε τετραγωνικό μέτρο επιφάνειας ενός ηλιακού συλλέκτη υψηλής απόδοσης αποτρέπει την παραγωγή 12,5 kg διοξειδίου του άνθρακα CO2 περίπου ετησίως. Άρα, σ’ όλη την διάρκεια ζωής ενός Ηλιακού θερμοσίφωνα αποφεύγεται περίπου η ποσότητα διοξειδίου του άνθρακα που θα απορροφούσε 1 στρέμμα δάσους.

Oι ηλιακοί θερμοσίφωνες διακρίνονται σε τέσσερις κύριες κατηγορίες:

α) Ηλιακούς θερμοσίφωνες ανοικτού κυκλώματος, στους οποίους το νερό χρήσης ρέει μέσα από τον συλλέκτη, θερμαίνεται και αποθηκεύεται στο δοχείο ζεστού νερού χρήσης. Οι ηλιακοί θερμοσίφωνες ανοικτού κυκλώματος είναι απλούστεροι και φθηνότεροι, έχουν όμως προβλήματα σε χαμηλές θερμοκρασίες (παγετούς) γιατί δεν μπορούμε να τους προσθέσουμε αντιψυκτικά μίγματα (το θερμαινόμενο μέσο είναι το ίδιο το νερό χρήσης). Στους θερμοσίφωνες ανοικτού τύπου, το νερό χρήσης περνάει μέσα από τον συλλέκτη, πράγμα που δημιουργεί πολύ μεγάλο πρόβλημα γιατί με τον καιρό φράσουν οι διαδρομές μια και το νερό περιέχει άλατα.

β) Ηλιακούς θερμοσίφωνες κλειστού κυκλώματος, στους οποίους το νερό χρήσης δεν ρέει, αλλά βρίσκεται αποθηκευμένο στο μπόιλερ, ενώ η μεταφορά ενέργειας από το συλλέκτη στο μπόιλερ γίνεται με τη βοήθεια εναλλάκτη θερμότητας κλειστού κυκλώματος, που περιέχει άλλο ρευστό. Αν το ρευστό είναι μόνο νερό, έχει αντιψυκτικά και αντιδιαβρωτικά πρόσθετα για προστασία της συσκευής και βέβαια επαναλαμβάνουμε πως είναι πλήρως διαχωρισμένο από το νερό χρήσης. Αυτός είναι και ο πιο διαδεδομένος τύπος ηλιακού θερμοσίφωνα, τόσο στη χώρα μας, όσο και στην Ευρώπη.

γ) Διπλής ενέργειας: Ο θερμοσίφωνας λειτουργεί εκμεταλλευόμενος είτε την ηλιακή ενέργεια είτε το ηλεκτρικό ρεύμα (π.χ. κατά την διάρκεια συννεφιάς οπότε η ηλιακή ενέργεια δεν είναι αρκετή για να ζεστάνει το νερό). Για τον σκοπό αυτό, υπάρχει ηλεκτρική αντίσταση τοποθετημένη εντός του μπόιλερ. Η αντίσταση είναι συνήθως 4kW, ενώ σε κάποιες περιπτώσεις ηλιακών μικρής χωρητικότητας συναντάμε αντιστάσεις 2kW. Κάποιες εταιρίες επιλέγουν να τοποθετούν δυο αντιστάσεις των 2kW (αντί για μια των 4kW) οι οποίες λειτουργούν παράλληλα.

δ) Τριπλής ενέργειας: Οι ηλιακοί που διαθέτουν δεύτερο εναλλάκτη (σερπαντίνα) και μπορούν να θερμάνουν νερό με ήλιο, ρεύμα ΚΑΙ κεντρική θέρμανση, ονομάζονται ηλιακοί θερμοσίφωνες τριπλής ενέργειας. Λειτουργεί όπως ο ηλιακός θερμοσίφωνας διπλής ενέργειας αλλά έχει επιπλέον μια είσοδο (σερπαντίνα) για να εκμεταλλευτεί ως θερμαντικό μέσο το ζεστό νερό του καλοριφέρ που παράγεται από τον λέβητα κεντρικής θέρμανσης. Προϋπόθεση για την εγκατάσταση ηλιακού θερμοσίφωνα τριπλής ενέργειας είναι να υπάρχει η κατάλληλη υποδομή στο οίκημα υπό την μορφή ξεχωριστών σωληνώσεων (ανά διαμέρισμα εάν πρόκειται για πολυκατοικία) που να συνδέουν το λεβητοστάσιο με τον χώρο εγκατάστασης του ηλιακού θερμοσίφωνα (ταράτσα ή σκεπή).

α) Κατασκευή του μπόιλερ από ανοξείδωτο χάλυβα. Εδώ θα πρέπει να προσέξουμε ότι δεν μιλάμε για το εξωτερικό κάλυμμα του μπόιλερ (για το οποίο μιλούν πολλοί πονηροί έμποροι, αλλά για το υλικό κατασκευής του ίδιου του μπόιλερ, του μανδύα, των σωλήνων σύνδεσης κ.λ.π.) Ο ανοξείδωτος χάλυβας είναι υλικό με μεγάλη αντοχή στη διάβρωση, απαιτεί όμως υψηλή ποιότητα κατασκευής, ειδικά όσον αφορά στις συγκολλήσεις των στοιχείων του μπόιλερ, που αν δεν εκτελεσθούν σωστά μπορεί να αποτελέσουν σημείο εκκίνησης για καταστροφή του μπόιλερ παρ΄όλο το ποιοτικό υλικό που χρησιμοποιήθηκε. Ένα δεύτερο θέμα με τη χρήση ανοξείδωτου χάλυβα στα μπόιλερ, είναι ότι ο ανοξείδωτος χάλυβας αντιδρά χημικά με το χλώριο που χρησιμοποιείται στην αποστείρωση των δικτύων ύδρευσης. Στις συνήθεις συγκεντρώσεις του χλωρίου στα δίκτυα πόλης δεν αποτελεί κίνδυνο, σε μέρη όμως που η χλωρίωση δεν γίνεται σωστά, μπορεί να δημιουργηθούν προβλήματα. Προσοχή, διότι όπως είπαμε, διάφοροι πονηροί έμποροι μπορεί να προσπαθήσουν να μας πουλήσουν “ανοξείδωτο ηλιακό” εννοώντας ότι μόνο το εξωτερικό κάλυμμα της πολυουραθάνης (αυτό που βλέπουμε) είναι ανοξείδωτο, αποκρύπτοντας ότι το ίδιο το μπόιλερ (αυτό που δεν βλέπουμε) είναι χαλύβδινο.

β) Επισμάλτωση Σμάλτο ή Glass, ονομάζουμε τη γυάλινη επιφάνεια που δημιουργείται από την τήξη του υγρού σμάλτου πάνω σε μια χαλύβδινη επιφάνεια και έχει γίνει ένα σώμα με αυτήν. Το σμάλτο είναι μίγμα ανόργανων πυριτικών αλάτων χημικά αδρανές, 100% υγιεινό και οικολογικό, χωρίς επικίνδυνες χημικές ουσίες. Στην υγρή του μορφή είναι υδατοδιαλυτό και αποκτά την τελική του μορφή με ψήσιμο σε υψηλές θερμοκρασίες ( > 850οC). Η επισμάλτωση, όταν εφαρμόζεται σωστά, είναι ιδανική μέθοδος προστασίας των μπόιλερ, που παρέχει μέγιστη αντοχή στη διάβρωση, είναι υγιεινή, και βοηθά στη μείωση του κόστους του ηλιακού σε σχέση με τον ανοξείδωτο χάλυβα. Ένα πιστοποιημένο μπόιλερ, θα πρέπει εκτός πολλών άλλων, να αναγράφει τον κανονισμό που τηρήθηκε για την αντι-διαβρωτική του προστασία (π.χ. Αντιδιαβρωτική προστασία υγρού σμάλτου κατά DIN4753/3) Η επισμάλτωση είναι μια βιομηχανική διαδικασία που απαιτεί σημαντικές επενδύσεις σε κεφάλαια και υψηλό επίπεδο τεχνογνωσίας και γίνεται σε φούρνους όπου ψήνονται τα προς επισμάλτωση υλικά. Για τη μείωση του κόστους, χρησιμοποιούνται και άλλες μέθοδοι όπως το ηλεκτροστατικό εμαγιέ, που εφαρμόζεται ηλεκτροστατικά με τη μορφή πούδρας. Η σωστή επισμάλτωση απαιτεί θέρμανση σε υψηλές θερμοκρασίες.

γ) Αντισκωριακή βαφή. Η μέθοδος είναι εντελώς ακατάλληλη για την προστασία του μπόιλερ και δεν προβλέπεται από κανέναν κανονισμό και καμιά οδηγία, εντούτοις χρησιμοποιείται ευρέως στη χώρα μας λόγω του υψηλού κόστους των ορθών λύσεων. Το πρόβλημα με τους ηλιακούς θερμοσίφωνες (όπως και τα μπόιλερ) είναι ότι είναι αδύνατον να επιβεβαιώσει κανείς αν το μπόιλερ έχει βαφεί ή επισμαλτωθεί αν δεν το ανοίξει, και δεν είναι κακή ιδέα να ζητάτε από τον εγκαταστάτη ή τον έμπορο να δείτε τον ηλιακό ανοικτό πριν τον αγοράσετε. Μια άλλη καλή ιδέα για να μην χρειάζεται να ανοιχθεί το μπόιλερ, είναι να αγοράσετε έναν ηλιακό πιστοποιημένο και να ζητήσετε αντίγραφο του φακέλου CE του ηλιακού, στο οποίο αναγράφεται υποχρεωτικά το είδος προστασίας, και αν αναγράφεται άλλο είδος προστασίας από αυτό που έχει ο ηλιακός σας, αυτός που σας τον πούλησε θα έχει κακά ξεμπερδέματα.

Η επιλογή μεγέθους ηλιακού θερμοσίφωνα εξαρτάται από το πόσα άτομα θα κάνουν χρήση και από την ποσότητα του νερού που καταναλώνουν. Συνήθως για ένα ντους καταναλώνουμε 40 λίτρα αλλά η τιμή αυτή είναι ενδεικτική και δεν αντιπροσωπεύει τον εκάστοτε καταναλωτή. Άρα ο κάθε καταναλωτής θα πρέπει να λάβει υπόψη του τις συνήθειες και ιδιαιτερότητες του και κατόπιν να αποφασίσει.

Πάντως δεν ενδείκνυται να αγοράζει κανείς ηλιακό μεγαλύτερης χωρητικότητας από ότι έχει ανάγκη γιατί σε περιπτώσεις μειωμένης ηλιοφάνειας θα αναγκάζεται να θερμαίνει όλο τον όγκο του νερού του μπόιλερ παρόλο που θα χρειάζεται ένα πολύ μικρό μέρος του.

Ένας πολύ γενικός κανόνας (ο οποίος δεν λαμβάνει την απόδοση του κάθε ηλιακού) είναι ο ακόλουθος:

Ένας ηλιακός 120lt μπορεί να εξυπηρετήσει 2~3 άτομα

ένας ηλιακός 160lt μπορεί να εξυπηρετήσει 3~4 άτομα

ένας ηλιακός 200lt μπορεί να εξυπηρετήσει 4~5 άτομα

και ένας ηλιακός 250lt μπορεί να εξυπηρετήσει μέχρι και 6 άτομα.

Σε αυτή την περίπτωση οι αιτίες μπορεί να είναι οι εξής: χαμηλή στάθμη του θερμικού φορέα (αντιψυκτικού υγρού) στο κλειστό κύκλωμα της συσκευής. ανεπαρκής χρόνος επαφής ηλιακών ακτινών με τον ηλιακό θερμοσίφωνα λόγω σκίασης ανεπαρκή ηλιοφάνεια (κατά τους χειμερινούς μήνες συνήθως) λόγω αλάτων έχει βουλώσει κάποια σωλήνα του συστήματος με αποτέλεσμα τη μη κυκλοφορία του θερμικού υγρού κακή κατάσταση των ενώσεων με αποτέλεσμα έστω και ελάχιστη διαρροή λάθος προσανατολισμός ή κλίση των συλλεκτών συσσωρευμένη σκόνη / λάσπη στους υαλοπίνακες.
Καλό είναι το πρώτο service του συστήματός μας να γίνει στο τέλος του δεύτερου έτους λειτουργίας του και έπειτα κάθε 2 χρόνια. Ο έλεγχος από ειδικευμένο συνεργείο εξασφαλίζει την άριστη λειτουργία του συστήματος. Συμπληρώνεται αντιπηκτικό υγρό αλλάζεται το ανόδιο που περιέχει το μπόιλερ καθώς και η πλαστική φλάντζα και καθαρίζεται από τα συσσωρευμένα άλατα.

Η συντήρηση ενός ηλιακού συστήματος, όπως εξάλλου όλων των συσκευών και μηχανών, είναι απαραίτητη, ούτως ώστε να εξασφαλιστεί η καλή λειτουργία και η απόδοσή του. Κάνοντας service στην καθορισμένη στιγμή, βοηθάμε το σύστημά μας να “αντέξει” στην πάροδο του χρόνου και να μας δίνει τις υπηρεσίες του για περισσότερα χρόνια και με αποτελεσματικότητα.

Το ανόδιο είναι μια ράβδος μαγνησίου [συνήθως Φ22Χ30mm] και στην πραγματικότητα αποτελεί την καθοδική προστασία του συστήματος από ηλεκτρόλυση. Είναι μία μέθοδος προστασίας για την διάβρωση των μετάλλων τα οποία έρχονται σε επαφή με διαβρωτικά υλικά (νερό). Η καθοδική προστασία επιτυγχάνεται με την προσθήκη κατάλληλου υλικού, του ΑΝΟΔΙΟΥ, το οποίο διαβρώνεται στην θέση των προστατευομένων μετάλλων.

Αν και εφόσον είστε σίγουροι ότι ο ηλιακός θερμοσίφωνας στο θερμικό του φορέα έχει ικανοποιητική ποσότητα αντιψυκτικού υγρού, δεν υπάρχει φόβος για το σύστημα. Αν όχι όμως τότε θα πρέπει να προβείτε στην άμεση συμπλήρωσή του.

Σε περίπτωση μεγάλου παγετού, που υπάρχει κίνδυνος να παγώσουν οι σωλήνες του δικτύου, μην χρησιμοποιείται την ηλεκτρική αντίσταση έως ότου είστε σίγουροι ότι ξεπάγωσαν οι σωλήνες και υπάρχει κανονική ροή νερού προς τον ηλιακό.

Στην περίπτωση που η θερμοκρασία πέσει κάτω των 0°C δεν επιτρέπει στον θερμικό φορέα να παγώσει και έτσι αποκλείει το σπάσιμο των σωληνώσεων.

Με το ρεύμα ο χρόνος που χρειάζεται είναι περίπου μία ώρα (εξαρτάται από το μέγεθος του μπόιλερ και τη θερμοκρασία του εισερχομένου νερού)και με τον ήλιο χρειάζεται δύο με τρείς ώρες με καθαρή ηλιοφάνεια με μέση θερμοκρασία περιβάλλοντος περίπου 20 βαθμούς °C. (ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΕΣ ΩΡΕΣ 11:00-15:00)

Σε αυτή τη περίπτωση πρέπει να καλυφθεί η συλλεκτική επιφάνεια έτσι ώστε να αποφύγουμε την άσκοπη λειτουργία της συσκευής και βλάβες πού προκαλούνται από την υπερθέρμανση του συστήματος. Οι ηλιακοί έχουν βαλβίδα ασφαλείας για την περίπτωση που το νερό στο μπόιλερ βράσει και η πίεση στο εσωτερικό αυξηθεί. Όταν η πίεση ξεπεράσει ένα κατώφλι (περίπου στα 8bar) η βαλβίδα ανοίγει, απελευθερώνεται καυτό νερό και εκτονώνεται η εσωτερική πίεση.